Unia Literacka na Targach Książki w Krakowie: debaty, spotkania, zapowiedzi
Opublikowano: 29.10.2025 przez
28. Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie odbyły się w dniach 23-26 października 2025 roku. Ponieważ staramy się być wszędzie, gdzie dzieją się ważne dla rynku książki rzeczy, byliśmy i tam.
Wspólne stoisko ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury oraz niedawno powstałym Forum Redaktorów i Korektorów przyciągało czytelników i czytelniczki. Na stoisku dyżurowało około 20 osób z Unii Literackiej. Rozmawialiśmy o sytuacji na rynku książki, codziennych wyzwaniach i działaniach na rzecz zmian. Dyskutowaliśmy też branżowo. Wraz z tłumacz/kami, redaktor/kami i korektor/kami reprezentujemy kluczowe filary świata książki, więc korzystamy z każdej okazji, by wymieniać się doświadczeniami i planować dalszą współpracę.
Debata Unii Literackiej „Wszystko, wszędzie i za (pół)darmo – z czego mają żyć pisarze?” stała się okazją do rozmowy o jednym z naszych najważniejszych postulatów: powołania Polskiego Funduszu Literatury – szerokiego programu wsparcia piśmiennictwa i czytelnictwa, wzorowanego na PISF-ie, który uratował polską kinematografię. Olga Gitkiewicz i Grzegorz Piątek pytanie przez Maxa Cegielskiego mówili też o dysonansie między wysokim prestiżem społecznym pracy pisarskiej, a smutną rzeczywistością finansową. Oprócz większego udziału w ewentualnych wpływach ze sprzedaży książek potrzebujemy wsparcia na poziomie państwowym, przede wszystkim szybkiego uchwalenia ustawy o ubezpieczeniach społecznych, która wreszcie uwzględni fakt, że nasze dochody są i zawsze będą nieregularne.
Grzegorz Piątek wziął też udział w zorganizowanej przez Polską Izbę Książki dyskusji „Czy gramy do jednej bramki? Debata o relacjach twórców (autorów, tłumaczy) i wydawców”. – Wydawcy nawoływali, byśmy grali do jednej bramki, ale myślę, że zawsze będzie między nami istniała jakaś różnica zdań. Musimy więc szukać rozwiązań, które leżą we wspólnym interesie, na przykład o powołanie państwowego funduszu na zakupy ambitniejszych książek do bibliotek. To coś, na czym skorzystają i osoby piszące, i wydawnictwa, i biblioteki – mówił potem Grzegorz Piątek, do października 2025 sekretarz UL. – Wydawcy powinni walczyć o lepsze warunki rozliczania książek w usługach abonamentowych, to przecież coraz popularniejsza forma odbioru książek, ale wszyscy tracimy na udostępnianiu tytułów za bezcen.
Podczas Gali PIKowego Lauru Grzegorz Piątek wręczył nagrodę w kategorii „Najciekawsze zjawisko, wydarzenie, kampania”. Statuetka trafiła do Centrum Edukacji Obywatelskiej za organizowanie dorocznej Nocy Bibliotek.
Odbyło się spotkanie sygnatariuszy Konwencji Krakowskiej, czyli podpisanego w 2022 roku kodeksu dobrych praktyk na rynku wydawniczym w Polsce. Rozmawiano o tym, jak sprawdzają się zapisy sprzed trzech lat i co można, a co koniecznie trzeba poprawić. – Konwencja krakowska wymaga dopracowania. Powinna uwzględniać nowe zjawiska, jak ekspansję AI i specyfikę podmiotów wydawniczych. Inne umowy podpisują przecież wydawnictwa na przykład prawnicze i medyczne, a inne – literackie – mówi Olga Gitkiewicz z zarządu UL.
Rozmowy trwają, wierzymy, że znów uda się wypracować kompromis, który wszystkim przyniesie dobro.